Kişinin ileride ulaşacağı boy, anne ve babasının boyuyla orantılı. Bir çocuğun ulaşacağı nihai erişkin boyu, anne ve babanın boyuna göre hesaplamak mümkün. Nasıl mı ?

ÇOCUĞUNUZ BÜYÜYÜNCE BOYU NE KADAR OLACAK ?
Bir erkek çocuğun ileriki boyunu hesaplamak için anne ve babanın boyu toplanıp buna 13 ekleniyor ve çıkan rakam ikiye bölünüyor. Bu formülle elde edilen rakam, erkek çocuğun ileride ulaşacağı nihai boy oluyor. Kız çocuğun erişkin boyunu hesaplamak içinse, anne ve babanın boyları toplamından 13 çıkartılıp ikiye bölünüyor. Bu şekilde hesaplanan nihai boy, kişinin genetik boyu olarak kabul ediliyor ve ortalama 5cm farklılık gösteriyor. Yani, beslenme, spor ve tüm sağlıklı yaşam önerileri, genetik boyu 5-10 cm etkiliyor.
Bu durumda erişkin boyu 150cm olarak hesaplanan bir kişinin boyunun 170cm olması mümkün değil. Tabii bu tür hesaplamala, altta yatan bir hastalık yada hormon yetmezliği olmadığı durumlarda yani sağlıklı kişilerde geçerli. Boy kısalığı için, büyüme hormonu eksikliği gibi altta yatan bir sebep varsa, zamanında yapılan bir tedavi sonrası 20cm’nin üzerinde boy uzaması sağlanabiliyor.

BOY KISALIĞININ EN ÖNEMLİ SEBEBİKişinin nihai boyunu etkileyen en önemli etken genetik şifre olsa da, tüm dünyada boy kısalığının en önemli nedeni beslenme yetersizliği. Beslenmenin boy uzaması üzerindeki etkileri, bilim adamlarınca yoğunolarak araştırılıyor. Çocuğun boyunun uzun yada kısa olmasında anne babanın kalıtsal etkilerinin yanı sıra, doğumdan ergenlik çağına kadar olan dönemdeki beslenmenin etkisi oldukça önemli.

GIDALARIN BOY UZAMASINA ETKİSİAraştırmacılar, gıdaların boy üzerindeki etkisinin anne karnında başladığını ifade ediyorlar. Annenin sağlıklı ve dengeli beslenmesi, alkol ve sigaradan uzak durması gerekiyor. Hamilelik sırasında sıkı diyet uygulanması ve kilo vermek önerilmiyor. Aşırı alınan kilolarda sağlıklı bir gebeliği tehlikeye sokuyor.

BASKETBOL GİBİ SPORLAR BOYU UZATIR MI?
Boy uzamasında düzenli yapılan, basketbol ve yüzme gibi sporların faydası olduğuna inanılıyor. Ancak basketbol ya da voleybolun boyu uzattığına dair kesin bir veri bulunmuyor. Bazı araştırmacılar bu tür sporların boy üzerindeki etkisinin ikincil bir etki olduğu, yani kişinin genel sağlığına yaptığı olumlu etkilerin sonucunda genel vücut gelişimini etkilediği, bu neden boy uzamasına katkıda bulunduğunu söylüyor.

HALTER BOYU KISALTIR MI?
Ancak tüm spor türleri boyun uzamasına katkıda bulunmuyor. Örneğin, halter, güreş ve vücut geliştirme gibi kemik uçlarındaki büyüme plaklarına stres uygulayan sporlar boy uzamasını yavaşlatabiliyor. Ancak bu sporlarda uygulanan ağırlık çalışmalarının mı yoksa kullanılan “anabolik steroid” denen ilaçların mı kemik uçlarındaki büyüme plaklarının erken kapanmasına yol açtığı kesin olarak ortaya konulmuş değil.
Sonuç olarak dengeli beslenme ve düzenli spor, vücut gelişimini olumlu etkileyerek boy uzamasına da katkıda bulunuyor. Şunu unutmamak gerekiyor kibu tür önlemler belirli bir yaşa kadar etkili. Kızlar 14, erkekler 16 yaşında nihai erişkin boylarının %96’sına ulaşıyor. Boy uzaması, iskeletin son halini alması, yani kemik uçlarındaki büyüme plaklarının kapanmasıyla, kızlarda 16, erkeklerde 18 yaşında büyük ölçüde duruyor. Bu yaşlardan sonra en fazla 1-2 cm’lik uzama görülüyor.

BOY UZATMAK İÇİN İLAÇ VAR MI?
Büyüme hormonu dışında boy uzamasını sağlaya vitamin ya da ilaç yok. Boy kısalığına yol açan bazı hormon yetmezliklerinde ve hastalıklarda, testesteron ya da tiroid hormonu desteği gerekebiliyor. Bu nedenle boy kısalığına yol açan sebebin bulunması, boyu uzatmak için atılması gereken en önemli adım. Büyüme hormonu eksikliğinde uygulanan tedaviyle istenilen büyüme hızına ulaşmak mümkün olabiliyor. Eğer büyüme hormonu normal değerlerdeyse yani hormon eksikliği yoksa yine hormon takviyesiyle 5-6cm’lik uzama sağlanabiliyor.
Herhangi bir nedene bağlanamayan boy kısalıklarında alınması gereken önlemler çocukluk çağında başlıyor. Ancak sağlıklı beslenme ve düzenli spor yapılmasına karşın bu kişiler genetik olarak belirlenmiş boylarını en fazla 5-10cm aşabiliyorlar. Yani bu kişler ne yaparsa yapsın daha fazla uzamaları mümkün değil. Kemik gelişimin tamamlandığı ergenlik bitiminden sonra ne yapılırsa yapılsın boyu 1-2 cm’den fazla uzatmak mümkün değil. Ameliyatla boy uzatmaksa sadece bazı doğuştan olan orantısız kol ve bacak kısalıklarında uygulanıyor. Bu tür ameliyatlar oldukça zor ve riskli.

Bunlar çevresel ve kalıtsal etmenlerdir.

Ağırlıkta olan kalıtsal etmenlerdir.Anne ve babadan uzun boy genini alan çocukda muhtemelen uzun boylu olacaktır.Tabi bu yalnızca bir ihtimaldir.

Ancak yapılan araştırmaların sonucu %96 oranında anne ve babanın uzun olması durumunda doğacak çocuğunda uzun boylu olacağı yönündedir.

Kalıtsal etkilerin yanında birde boya etki eden çevresel etkiler vardır.

Çevresel etkiler kişi üzerinde mevcut olan genlerin etkisiyle belirli bir uzunluğa gelecek olan boyun daha da uzamasına yardımcı olmaktadır.

Çevresel etmenlere gelince beslenme,spor,sağlıklı çevre koşulları boyun uzamasına destekleyici etki yapmaktadır.

Bunu yanında dışarıdan hazır olarak alınabilecek uzatıcı bir çok medikal ürün ve cerrahi müdahaleler mevcuttur.

Boy uzaması kemiklere bağlı bir süreçtir,

Kemikler gelişmeye devam ettiği sürece boy uzaması da devam eder.

Boy uzaması bebek yaşta başlar ergenliğe girişle hızlanır ve erkeklerde 21 bayanlarda 19 yaşına kadar aynı hızda devam eder.

Ancak bu yaş sınırlarından sonra uzama tamamen sona erer.

Ergenlikle birlikte bu süreçte bayanlarda 20-25 erkeklerde ise 25-30cm’e yakın uzamalar görülür,

Boyu genetik etmenler yüzünden kısa kalmış ya da mevcut boy uzunluğundan memnun olmayan insanların dışarıdan müdahale ile boylarını uzatmaları mümkündür,

Başta sağlıklı beslenme ve spor boyu uzatmak için oldukça etkilidir,

Bunun yanında ilaçlar,cerrahi müdahaleler de boy konusunda ciddi sorun yaşayanlar için alternarif seçimlerdir.